پایان تراژدی عاشورای خیابان یانگ تورنتو

پنجشنبه  ۱۱ آکوست ۲۰۲۳
نشریه شهرما (تورنتو) مهدی شمس

گرچه به عناوین مختلف برای آن جواب و توضیحاتی یافته و یا ساخته ام، ولی همیشه این سئوال برایم مطرح بوده که چگونه اروپا درمقابل کشته شدن شش میلیون یهودی در اردوگاه های کار اجباری و یا اطاق های گاز، بی اعتنا بوده و یا به عناوین مختلف، بصورت مستقیم و یا غیر مستقیم همکاری کرده است.

البته مقایسه آن با آنچه در ایران بر سر بهاییان آمده و میاید، شاید مقایسه درستی نباشد، ولی هر دو از یک ماهیت برخوردارند. با این تفاوت که هیچیک از دولت های اروپایی، به سهمناکی و سنگدلی رژیم اسلامی ایران نبوده است.

مقایسه این دو مورد با آنچه در نه سال مراسم عزاداری خیابانی/سیاسی عاشورا در تورنتو بر سر خانواده زمانی آمد، چه بسا خشم بسیاری از افراد را برانگیزد. چه آنهاییکه بر طبل خشم و نفرت میکوبیدند، چه آنهاییکه نظاره گر بوده و یا چه آنهاییکه مشغولیات روزمره زندگی، آنها را در بی خبری و بی تفاوتی کامل نگاه داشته است.

اما امروز با اطمینان بیشتری میتوانم بگویم که بی توجهی و انتظار آنکه درب خانه ما از جا کنده شود تا از جا برخیزیم، علت اصلی پدیده های اجتماعی خانمانسوزی هستند که پشیمانی غیر قابل جبرانی را به جای میگذارند.

اگر سوپر زمانی هم مانند کسبه های دیگر که در مناطق دیگری به غیر از کربلای خیابان یانگ نذری میداد، بیشک امروز حتی نام او را نشنیده بودیم.

برگزاری مراسم عزاداری عاشورا در خیابان اصلی یانگ و در قدیمیترین منطقه ایرانی نشین در تورنتو، و موقعیت جغرافیایی خاص سوپر زمانی، در بخش پایانی راهپیمایی در مقابل پلازای ایرانیان، دست به دست هم دادند تا سر بیگناهی بالای دار رود.

البته علت اصلی را میتوان ایمان و پایبندی به باور و عقاید مذهبی دانست. وگرنه اگر سوپر زمانی نیز مانند سوپر خوراک و رستوران زعفران، چه بسا از سر ناچاری و یا بنا به احترام به خواسته مخالفین پر سر و صدای رژیم، نذری دادن را در همان سال اول قطع میکرد، امروز ما ایرانیان تورنتو اینچنین سر افکنده نمیبودیم.

محکم و با اطمینان سخن میگویم. زیرا منهم مانند بابک یزدی که شکست همسویان در تسخیر سالی یکبار مسیر نمادین راهپیمایی را مدیون او هستیم، باور دارم که : "هیچ حقیقتی در این اظهارات وجود ندارد. من هیچ دلیلی ندارم که باور کنم آقای زمانی یا گوشت زمانی ارتباطی با رژیم دارند و مطمئنا دلیلی ندارم که باور کنم آنها "مزدوران" رژیم هستند. من به صراحت، آن اظهارات را پس می گیرم و بدون هیچ قید و شرطی از آقای زمانی به خاطر هر گونه آسیبی که ممکن است در نتیجه اظهارات من متحمل شده باشند، عذرخواهی می کنم."

اگر منهم مانند اکثر آنهاییکه با بابک یزدی و یا اعضای دیگر حزب کمونیست کارگری در این رابطه گفتگویی نداشتم، بر این باور میبودم که زیر فشار اقدامات قانونی، این سخنان بر زبان آورده شده اند. ولی زمانیکه بابک و رفقای ایشان، اصرار میورزند که رفقای کمونیست کارگری، آنجاکه خطایشان برایشان مسلم میگردد، شهامت آنرا داشته و وظیفه خود میدانند که اعتراف و طلب پوزش کنند، چرا باید غیر از آنرا باور داشته باشم.

منهم به نوبه خود به شهامت بابک آفرین میگویم. ولی ایکاش خرد و انسانیت مانع از آن شده بود که قصه بدینگونه به قلم آید.

با در نظر داشتن اینکه کسانی به مراتب شدید و خشن تر از بابک عمل کرده و نادیده گرفته شده اند نیز نیاز به تعمق دارد. ولی برای من که به معنا اکتفا نکرده و به دنبال حکمت قصه ام، باید بگویم که غیر از این انتظار نداشتم. که آنکه جرقه اول را زد، خود آتش را خاموش سازد.

ورای شهامت و صداقت بابک یزدی، نباید خطر، بار و عوارض اقدامات قانونی، علیه فعالان اجتماعی را نادیده گرفت و انتظار داشت که همگان مانند سپیده قلیان، "اسطوره مقاوت" عمل کنند. بخصوص اگر کسانی مانند بیژن احمدی در کامیونیتی داشته باشیم که از نظر مالی توانایی آنرا دارد که با ارسال اخطار توسط وکیل و یا متوسل شدن به مراجع قانونی برای خاموش ساختن صدای مخالفین، مشکلی نداشته باشد.

خواه میخواهد علیه ویدئویی و یا مطلبی در سوشیال مدیا باشد، تظاهرات طنز و تاسف، مقالاتی در نشریات، و یا توماری که اگر هم همگی برخلاف واقع باشند، اگر باوری و احترامی به آزادی بیان میبود و یا اطمینانی از مبرا بودن کرده خویش، نمیبایست مانعی برای آنها شد.

من بارها تشکیل صندوق کمک های مالی برای مقابله با خفقان و تحمیل سازش های اجباری مطرح نموده ام ولی انگاری منتظریم که فقط در خانه ما از جا کنده شود تا فریاد پشیمانی را سر دهیم.

البته باید در نظر داشت که سخنان بابک یزدی علیه سوپر زمانی نه در مراسم عاشورا بلکه در آغاز انقلاب زن، زندگی، آزادی صورت گرفت. میتوان بر این باور بود که خسارات وارده به فروشگاه های زمانی، یکی دیگر از دلایل اقدام قانونی بوده باشد.

درست و یا غلط، بر حق و یا به ناحق، نحوه پایان یافتن این اقدام قانونی در جهت منافع هیچکس نیست. اگر از ایران گریخته و به جامعه ای آزاد و دموکراتیک پناه آورده ایم، نباید به گونه ای عمل کنیم که اینجا نیز به یکدیگر اعتماد نکنیم، امنیت روحی و روانی نداشته باشیم. ترس و خفقان بر ما غلبه کرده و مجبور به خود سانسوری باشیم.

از خود میپرسم که چرا مخالفین هیچوقت سعی ننمودند که در طول سال، با خانواده زمانی تماس بگیرند و با آنها گفتگو کنند و از آنها دوستانه تقاضا کنند که به خاطر فضای اختناق آور دینی و همه فشارهای حکومتی بر مردم، به ویژه اقلیت ها، مراسم نذری خود را بصورت موقت در ایام دیگری انجام دهند؟

آنچه امسال در مقابل سوپر زمانی توسط دو تن از هموطنان صورت گرفت، ویدئوی خشونت آمیز یکدقیقه ای که در سوشیال مدیا به اشتراک گذاشته شد، واکنش بعضی از کاربران که منجر به تعطیل شدن صفحه گفتگو در باره کنگره گردید، جای بسی تاسف و تعمق دارد.

آیا میتوان اینگونه برخوردهای یک نفره بر خلاف اصول اخلاقی و انسانی را مبارزه اجتماعی دانست؟

 افکار عمومی، زمانی تاثیر گذار میباشند و در بسیاری از مواقع، مانع بوجود آمدن چنین رویدادهایی که دودش به چشم همه میرود خواهند شد که بصورت علنی مطرح و بیان گردد. سکوت و یا خودداری از اظهار نظر بصورت غیر مستقیم، باعث ترویج اینگونه رفتارها خواهد شد.

جالب توجه اینکه از چند صد نفری که این ویدئو را مشاهده کردند، حدود ده نفری که آنرا در صفحات خود به اشتراک گذاشته و یا بیست نفری که آنرا لایک کرده اند، فقط دو نفر به تقاضای من در جهت اظهار نظر پاسخ دادند.

دو قطبی شدن کامیونیتی، جوی را بوجود آورده است که میبایست مدام یا جناحی عمل نمود و یا اینکه سکوت اختیار کرد.

آن حداقلی که هنوز در سوشیال مدیا حضور کمرنگی دارند، طوری عمل میکنند که انگاری هر کس مانند آنها نیاندیشد و عمل نکند، از جناح مخالف است. به نظر میاید که حتی مطرح کردن موضوع عاشورا به گونه ای، حمایت از عزاداران باشد.

مراسم عاشورا با تمام نکات منفی خود، در سال های اولیه، باعث می شد که حداقل برای چند روز و چند هفته، کامیونیتی به حرکت در آید، خودی نشان داده و به گفتگو و تبادل نظر بپردازد. همانطور که کنگره ایرانیان نیز تا قبل از سراسری شدنش، اگر هم کار مثبتی انجام نمیداد، دست کم مانع از بی تفاوتی و عدم حضور فعالان و علاقمندان خود بود.

با امید به این که آن دو نفر نیز عاشورا را در منطقه ایرانی نشین ویلودیل پایان یافته بدانند.

صفحه اصلی